Σκηνοθεσία: Gus Van Sant Παραγωγής: USA / 2008 Διάρκεια: 128'
Ο Gus Van Sant θα αποφύγει χαρακτηριστικά τους πειραματισμούς στη φόρμα του, και ίσως με τον πιο mainstream αφηγηματικό τρόπο που τον έχουμε ποτέ συναντήσει, θα αναδείξει ηρωικά την προσωπογραφία του Harvey Milk.
Η ταινία θα ασχοληθεί με την τελευταία δεκαετία της ζωής του Harvey Milk (Sean Penn). Του πρώτου ανοιχτά gay εκλεγόμενου σε δημόσιο αξίωμα (Δημοτικός Σύμβουλος). Ο Milk παρουσιάζεται ως ένας ακτιβιστής που "χώθηκε" για τα καλά στον παρανοϊκό κόσμο της εποχής του ('70s), με σκοπό να εξασφαλίσει τα ανθρώπινα δικαιώματα στην ομοφυλόφιλη κοινότητα. Αποτελώντας ουσιαστικά στυλοβάτη στη μετέπειτα κοινωνική αναγνώριση της ομοφυλοφιλίας, αλλά και και στην απενεχοποίηση των ατομικών ερωτικών επιλογών. Η κάμερα, με δηλωμένη συμπάθεια, θα τον ακολουθεί ως τη (βίαιη) Δύση της ζωής του και τους τίτλους τέλους.
Ο Gus Van Sant, με ακαδημαϊκό κινηματογραφικό τρόπο, θα αναδείξει των ήρωα του ως προασπιστή όχι μόνο της ομοφυλόφιλης κοινότητας, αλλά και πάσης φύσης μειονοτήτων. Διαφορετικοτήτων που είναι καταδικασμένες σε μια αναίτια κοινωνική περιθωριοποίηση. Ο σκηνοθέτης θα χρησιμοποιήσει φωτεινά χρώματα στη φωτογραφία, δίνοντας συνεχώς μια ευχάριστη διάθεση στο θεατή. Ενώ το ταχύ μοντάζ σε συνδυασμό με τα κωμικά επεισόδια (εις βάρος κυρίως του πολιτικά ασόβαρου κόσμου) δίνουν ξέφρενο ρυθμό στην αφήγηση. Μιας αφήγησης που πατάει σε γενικές αλήθειες, ή σε κατά γενική ομολογία αλήθειες, αποσκοπώντας να καταστήσει ακόμα πιο αγαπητό τον ήρωα της. Εν τέλει, το Milk είναι μια αισιόδοξη ιστορία που παρακολουθείται εξαιρετικά ευχάριστα.
Ο Sean Penn αγκαλιάζει με αγάπη και σοβαρότητα το ρόλο του, παραδίδοντας μια αξιοπρόσεκτη ερμηνεία. Ενώ τις εντυπώσεις κλέβει και ο Josh Brolin, στον ρόλο του ψυχικά ασταθή Δημοτικού Συμβούλου. Τέλος, το Milk αποτελεί μια ευχάριστη ταινία και άλλη μια πολύ προσεγμένη παραγωγή. Ωστόσο, δεν πρόκειται για κάποιο αριστούργημα, ούτε θα το μνημονεύουμε για την κινηματογραφικότητά του.
Σκηνοθεσία: Sam Mendes Παραγωγής: USA / UK / 2008 Διάρκεια: 119'
Ο Sam Mendes επιστρέφει στα γνωστά λημέρια του American Beauty. Βέβαια αυτή τη φορά θα εστιάσει πλησιέστερα στη γέννηση του προβλήματος του Αμερικάνικου όνειρου. Παρακολουθώντας ένα σχετικά νέο ζευγάρι, στο αρχικό στάδιο της αλλοτρίωσης, μέσα στην Αμερική του 1950. Το Revolutionary Road βασίστηκε στο ομότιτλο μυθιστόρημα του Richard Yates.
Όσοι περιμένετε να δείτε στη μετά 11ετίας συνάντηση του Leonardo Di Cario και της Kate Winslet (η προηγούμενη ήταν στον Τιτανικό) την εκπλήρωση ενός ανεκπλήρωτου έρωτα, μάλλον θα πρέπει να στρέψετε αλλού τα βλέμματα σας! Εδώ, σύμφωνα με τις μαρτυρίες του περιβάλλοντος τους, η Kate Winslet και ο Leonardo Di Caprio συνθέτουν ένα αξιοζήλευτο ζευγάρι. Ωστόσο και οι δυο τους μοιάζουν παράταιροι στην τυπική μικροαστική κοινωνία. Η Kate Winslet νοιώθει εμφανώς μπουχτισμένη και αδρανής στη ρουτίνα του νοικοκυριού, ενώ ο Leonardo Di Caprio μοιάζει ευνουχισμένος στην αδιάφορη γραφειοκρατική εργασία. Έτσι, σχεδιάζουν από κοινού τη "δραπέτευση" στην πολιτισμικά υγιέστερη Ευρώπη. Συγκεκριμένα στη Γαλλία, αμφισβητώντας και την πάγια θεώρηση πως η ζωή σταματά με την έλευση των παιδιών. Τι γίνεται όμως όταν το χρήμα παρουσιάζεται εύκολο στη ζωή ενός εκ των δύο; Ο Sam Mendes θα σημαδέψει στον κομφορτισμό ως την απαρχή της αλλοτρίωσης. Θα κονταροχτυπίσει την αθωότητα του ονείρου με την "αγορασμένη ευτυχία", και μέσα από την παρατεταμένη σύγκρουση του ζεύγους θα θρυμματίσει για άλλη μια φορά την εικόνα του, παγκόσμιου πλέον, Αμερικάνικου ονείρου.
Το Revolutionary Road, όπως επίσης και το πρόσφατο Reader, μου δίνουν την ευκαιρία να κάνω την εξής παρατήρηση: Όλο και συχνότερα παρατηρούμε στα σενάρια την δραματουργική αξιοποίηση του off χρόνου. Συγκεκριμένα ο φιλμικός χρόνος μιας ταινίας διαχωρίζεται σε on και off. On χρόνος είναι η ιστορία που βλέπουμε στο πανί, ενώ off χρόνος αυτός που δε βλέπουμε. Για παράδειγμα off χρόνος είναι η παιδική ηλικία ενός ήρωα που σε κάποια ταινία τον παρατηρούμε μετά την ενηλικίωση του. Εδώ παρατηρούμε την ταινία να ξεδιπλώνεται με σημαντικές χρονικές ελλείψεις (για παράδειγμα λείπει ένα σημαντικό χρονικό διάστημα των πρώτων ετών του γάμου του ζευγαριού), οι οποίες ελλείψεις δεν εντάσσονται στα πλαίσια κάποιας αφηγηματικής οικονομίας. Αντιθέτως, ο Sam Mendes αφήνει την ελευθερία στον θεατή του, δίνοντας του κάποια απαραίτητα στοιχεία, να διαμορφώσει τα κενά χωρία. Επιτρέποντας έτσι στον off χρόνο να αλληλεπιδρά, πλέον ορατά, με τον on χρόνο, και κάνοντας τον αναπόσπαστο στοιχείο της δραματουργίας.
Μεγάλο ενδιαφέρον ως τέχνασμα έχει και η επιλογή του σκηνοθέτη να παρατηρήσει τη ζωή του ζεύγους και μέσα απ' το μικροαστικό περιβάλλον του. Για το οποίο η επιλογή της ξενιτιάς μοιάζει εντελώς αλλοπαρμένη και αντιμετωπίζεται ως κατακριτέα. Σαν μια μορφή παράνοιας. Η τρέλα που στο σύμπαν του Revolutionary Road οριοθετείται ως το απόβρασμα, ή μάλλον το περίττωμα αυτού του σάπιου κόσμου. Δεν είναι τυχαία η ύπαρξη ενός θεωρητικά τρελού (Michael Shannon), ο οποίος ρόλος αν και χρησιμοποιείται κάπως αβανταδόρικα, στρέφεται με οργή και αλήθεια κατά της μικροαστικής κοινωνίας. Άλλωστε η "τρέλα", στα πλαίσια αυτού του κενού και μάταιου κόσμου, μοιάζει με έκφραση ανώτερης πνευματικής οξύνοιας και ιδιοφυίας. Πνευματικής οξύνοιας που ξεσκεπάζει την σαθρότητα της αλλοτριωμένης ύπαρξης. Κάτι που φαίνεται και στα οργισμένα ξεσπάσματα του Leonardo Di Caprio, όταν αδυνατεί να αποδεχτεί την αλήθεια. Ο Di Caprio που παραδίδει μια σπουδαία ερμηνεία, φιλοδοξώντας να οπτικοποιήσει ολικώς την παράνοια του American Dream. Θα παρακολουθήσουμε επίσης μια εξαιρετική Kate Winslet στον μοναδικό ίσως αδιάφθορο ρόλο της ταινίας.
Το Revolutionary Road είναι μια ταινία που δεν υστερεί σε κανένα επίπεδο. Έχει στη διάθεση της ένα δυνατό soundtrack και μια ικανοποιητικότατη φωτογραφία. Ενώ το πρωτότυπο φινάλε ενδέχεται να σας αποζημιώσει. Η επιλογή του Sam Mendes να παρατηρήσει το ζευγάρι μέσα απ' τον κύκλο του, αποτρέπει εν μέρη το μελλοδραματισμό και δίνει βαθύτερες (ειρωνικές) διαστάσεις στο κατεστημένο μοτίβο αυτού του συμβατικού κόσμου.
Σκηνοθεσία: Miguel Kohan Παραγωγής: USA / Brazil / UK / Argentina / 2008 Διάρκεια: 90'
Ο Miguel Kohan θα καθίσει πίσω από την κάμερα για να μας μεταφέρει τον παλμό του Λατινοαμερικανικού ταμπεραμέντο μέσα απ' το πάθος του ταγκό. Μέσα από την επαναντάμωση των σπουδαιότερων μουσικών του είδους, απ' τα '50s, που οδήγησε αρχικά σε μια συγκινητική συναυλία, έπειτα σε μια σπάνια και δημοφιλή ηχογράφηση, στη συνέχεια σε ένα βιβλίο και τέλος στο κινηματογραφικό Cafe de los Maestros. Όμως σε μια ταινία, σε ένα ντοκιμαντέρ που όλες οι συνιστώσες υπηρετούν ευλαυικά το συναίσθημα και το χρονικό αυτής της ξεχωριστής στιγμής, οφείλουμε να ασχοληθούμε περισσότερο με τον "ιδιοκτήτη" του project. Αυτός είναι ο Gustavo Santaolalla, παγκόσμια μουσική φυσιογνωμία, υπεύθυνος και για τη μουσική σπουδαίων ταινιών όπως Babel, Brokeback Mountain και Diarios de motocicleta. Εδώ εκτός της ιδέας, έχει επιμεληθεί το σενάριο και είναι και ο πρωτεργάτης της παραγωγής.
Έτσι η αγάπη του Gustavo Santaolalla για το ταγκό οδήγησε στην υλοποίηση αυτού του αξιαγάπητου ντοκιμαντέρ. Το οποίο ωστόσο απευθύνεται σε κοινό συγκεκριμένου ενδιαφέροντος. Εμείς θα παρακολουθήσουμε το χρονικό της αντάμωσης των καλλιτεχνών με αξιοζήλευτη καλλιτεχνική ευαισθησία. Τα πάντα περιστρέφονται γύρω από αυτή την παθιασμένη μουσική που λέγεται ταγκό, και ο Santaolalla δε θα αφήσει τίποτα να το περιχαρακώσει. Ταγκό που σημαίνει ρυθμός, ταγκό που σημαίνει ανθρώπινη έκφραση. Έτσι θα παρακολουθήσουμε τους μεγάλους star της εποχής (Horacio Salgán, Aníbal Arias και πολλούς πολλούς άλλους) μέσα από τις μελωδίες τους, αλλά και από τις ανθρώπινες εκφράσεις τους. Και όλη η ταινία, όλα τα επεισόδια, ακόμα και τα διαλεκτικά, σου δίνουν την εντύπωση πως αποτελούν αναπόσπαστα κομμάτια μιας συναυλίας. Σαν αυτής της ιστορικής συναυλίας που κλείνει και την ταινία.
Στα πλαίσια αυτά και η σκηνοθεσία κρατάει χαμηλόφωνους τόνους. Και υποτάσσεται με αγάπη στην μουσική παρόρμηση. Με μια φωτογραφία που μας ξεναγεί σε άλλες εποχές, με ρυθμικό μοντάζ και συναισθηματική ευφράδεια δείχνει και αυτή να παρασύρεται πλήρως στη Λατινοαμερικανική φινέτσα! Τέλος, το Cafe de los Maestros δεν απευθύνεται σε μαζικό κοινό. Αλλά για τους λάτρεις του ταγκό και αυτούς που επιθυμούν μια άμεση ξενάγηση σε αυτό και την κουλτούρα του, η ταινία αποτελεί ιδανική επιλογή!
Δεύτερη πράξη (μετά το "Elephant") της συνεργασίας Εθνικού Θεάτρου και Ελληνικού Κέντρου Κινημ/φου για τη φετινή σεζόν, της προβολής δηλ. στο Τριανόν ταινιών που σχετίζονται άμεσα ή έμμεσα με παραστάσεις που ανεβαίνουν φέτος από το Εθνικό. Μετά την προβολή, οι συντελεστές των παραστάσεων (μαζί με κριτικούς κινημ/φου) συνομιλούν με το κοινό για το εκάστοτε θέμα και για τη σχέση θεάτρου-κινημ/φου. Την κινημ/φική επιμέλεια του προγράμματος έχει ο κριτικός κινημ/φου Ρόμπυ Εκσιέλ (Έθνος, ΣΙΝΕΜΑ).
(click image for higher resolution)Το πιστοποιητικό που φέρουν οι ταινίες του Dogme 95
Αυτή τη Δευτέρα 12/1 λοιπόν θα προβληθεί στις 20:00 (με ελεύθερη πάντα είσοδο) το "Festen" (1998, Thomas Vinterberg, "Οικογενειακή Γιορτή"), η πρώτη και ίσως καλύτερη ταινία του "Δόγματος '95", του πιο hot δηλ. θέματος σινε-συζήτησης πριν μια δεκαετία. Το έχουν αποκαλέσει το "τελευταίο κινημ/φικό κίνημα του 20ου αιώνα", αλλά προσωπικά κλίνω περισσότερο στον χαρακτηρισμό μανιφέστο-που-ήθελε-να-γίνει-κίνημα: έδωσε εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ταινίες μόνο απ' τους δημιουργούς του (Lars von Trier και Thomas Vinterberg) και όχι απ' όσους τους ακολούθησαν, και όταν οι δημιουργοί το εγκατέλειψαν (πολύ σύντομα δηλαδή), έχασε νομίζω εντελώς τη δυναμική του (αξίζει πάντως μια επίσκεψη στο επίσημο site).
(click image for higher resolution)Photo via www.n-t.gr
Την αφορμή για την προβολή του "Festen" δίνει η παράσταση «Η καλή οικογένεια» του Γιόακιμ Πίρινεν (η οποία ανεβαίνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα) σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λιγνάδη. Περισσότερα για την παράσταση στο link, εγώ δυστυχώς (αν και αυτή η συνεργασία έχει αρχίσει να με ψήνει!) είμαι ακόμα σχετικά άσχετος με το θέατρο. Πού είναι αυτά τα παιδιά της Θεατρικής Ομάδας του Ο.Π.Α. να βοηθήσουν? :-P (Θυμάμαι πάντως οτι το ίδιο το "Festen" είχε ανέβει ως θεατρικό με Μαρκουλάκη, Μπαζάκα κλπ με μεγάλη επιτυχία πρόπερσι.)
Μαζί με το σκηνοθέτη της παράστασης Δημήτρη Λιγνάδη στη συζήτηση θα συμμετάσχουν οι πρωταγωνιστές Μηνάς Χατζησάββας (κορυφαίος!) και Μαρίνα Ψάλτη και ο κριτικός κινημ/φου Γιάννης Ζουμπουλάκης (Βήμα, ΣΙΝΕΜΑ).
Σκηνοθεσία: Stephen Daldry Παραγωγής: USA / Germany / 2008 Διάρκεια: 123'
Ο Stephen Daldry, γνωστός σε όλους μας από τα "Billy Elliot" και το "The Hours", κάνει ταινία το ήδη επιτυχημένο βιβλίο "Der Vorleser" του Bernhard Schlink. Νωπό στην ατμόσφαιρα το ιδιαιτέρως τραυματικό χάρισμα των Anthony Minghella και Sydney Pollack στην αφήγηση του συναισθήματος. Αμφότεροι βρίσκονται στην παραγωγή της ταινίας, η οποία και αφιερώνεται στην μνήμη τους...
Στη Γερμανία του '60 αναπτύσσεται μια ερωτική σχέση μεταξύ ενός 15χρονού, του Michael Berg (David Kross), και μιας 30κάτι γυναίκας, της Hanna Schmitz (Kate Winslet), η οποία είχε διατελέσει και φρουρός στις περιβόητες φυλακές του Άουσβιτς. Αρχικώς, οι ερωτικές παρορμήσεις της εφηβείας συνθέτουν τον ορισμό της σεξουαλικής σχέσης. Ωστόσο, αν προσδοκείς να δεις ένα κολάζ από παθιασμένες σκηνές, τότε μάλλον θα απογοητευτείς. Ο Stephen Daldry θα μετατοπίσει σύντομα τους άξονες, και θα υποδηλώσει, έστω στιγμιαία, μια βαθύτερη σχέσης αγάπης. Γιατί η αγάπη στο σύμπαν του Reader είναι η μόνη που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο. Να ριζώσει βαθιά στην καρδιά και να ξεριζώσει το παρελθόν απ' τη μαυροσυννεφιά. Μέσα στο ίδιο το άτομο, να ξεριζώσει το ίδιο το άτομο. Η αγάπη που ισούται με πόνο αβάσταχτο για το ίδιο το υποκείμενο. Ο David Kross θα δηλώσει "όσο αγαπάς υποφέρεις" στοχεύοντας ευθέως στον κέντρο του συναισθήματος. Ή μάλλον όχι του συναισθήματος. Η αγάπη δεν είναι απλά ένα συναίσθημα, είναι κάθαρση!
Μεταφερόμαστε αιφνιδίως έξι χρόνια αργότερα. Η ερωτική σχέση έχει διακοπεί και ο David Kross είναι πλέον φοιτητής νομικής. Ως τέτοιος, στα πλαίσια σεμιναρίου, παρακολουθεί συντετριμμένος την δίκη κατά των υπαιτίων των απάνθρωπων θανάτων στο Άουσβιτς. Ανάμεσα στις κατηγορούμενες και η Kate Winslet. Σε αυτό σημείο οφείλουμε να σημειώσουμε την καταλυτική παρουσία ενός συμφοιτητή. Ο οποίος χάρις στην ευστροφία και τον ορθολογικό κυνισμό του, υπογραμμίζει εύστοχα τον πραγματολογικό ορισμό της δικαιοσύνης. "Η δικαιοσύνη είναι αντιπερισπασμός" λέει. Ένας αντιπερισπασμός, σαν να θέλει να απαλλαγεί από την ευθύνη του εαυτού της. Η δικαιοσύνη λοιπόν καθρεφτίζεται και εδώ ως ένα εργαλείο στα χέρια των δυνατών, των κυβερνήσεων. Μια δικαιοσύνη που εξαντλεί τη σκληρότητα της σε ανήμπορους ανθρώπους, απαλλάσσοντας εκείνους, τους "χειροδύναμους", που φέρουν το βαρύτερο φορτίο. Και η Kate Winslet είναι ο κατ' εξοχήν ορισμός της αδύναμης γυναίκας. Ο αποδιοπομπαίος τράγος, που με την παραδειγματική τιμωρία του, θα χαρίσει στους πραγματικούς υπαίτιους (πολιτικούς, κυβερνήτες, διοικητές) την ελευθερία αλλά και την αμόλυντη φήμη τους.
Ακόμα και για την Kate Winslet θα μπορούσε να υπάρχει διαφυγή. Οι δικαιολογίες υπαρκτές και αληθείς. Όμως, ένα σύμπλεγμα αναστολών, φόβων και καταπιεσμένων συναισθημάτων, τόσο απ' την πλευρά της όσο και απ' αυτή του νεαρού πρώην εραστή της, δεν της επιτρέπουν μια δεύτερη ευκαιρία στον κοινό εγκόσμιο βίο. Άλλωστε ο Stephen Daldry δεν ενδιαφέρεται για τη διαφυγή του ατόμου απ' τον ίδιο του τον εαυτό. Αντιθέτως. Η αγάπη υποβόσκει πάντα, μέσα στα συντετριμμένα συναισθήματα, μέσα στις καταπιεσμένες επιθυμίες. Σαν ένα γιγάντιο πέπλο, που καλύπτει το άτομο και που δύναται μέσα απ' τις κατασπαρακτικές του ιδιότητες να αναμορφώνει. Ίσως για αυτό δε βλέπουμε καμία σχέση ολοκληρωμένη, γιατι η αγάπη δεν είναι στατική και γιατι το βάρος της είναι ασήκωτο για τις αδύναμες ανθρώπινες πλάτες.
Την σκυτάλη απ' τον εκπληκτικό David Kross παίρνει ο επίσης χαρισματικός Ralph Fiennes για να υποδυθεί τον ήρωα στην πιο ενήλικη μορφή. Εξίσου απόμακρος και μοναχικός με τον προκάτοχο του. Το παρελθόν έκδηλο πάνω του. Μια λυσσαλέα μάχη εντός του. Και η δυνατότητα έκφρασης στον σκληρό κόσμο είναι μηδαμινή, όχι όμως και αποτρεπτική. Θα αποτελέσει το μοναδικό σύνδεσμο με την φυλακισμένη Kate, σε μια υπέρογκα συναισθηματικά φορτισμένη σύνδεση. Και όπως αρχικώς έχει διατυπώσει ο Άγγλος σκηνοθέτης, αυτή η αγάπη σε συνδυασμό με την Τέχνη (που αποθεώνεται διαρκώς εντός της ταινίας) θα γίνουν το επιούσιο άγγιγμα στο εσωτερικό της Kate Winslet. Η οποία πλέον, μέσα απ' τον διαρκώς επίπονο εσωτερισμό, θα χειραφετηθεί, θα ξεφύγει απ' το παρελθόν της και θα επιτύχει την καθαρτική συγχώρεση. Όχι απ' τους άλλους, όχι απ' τον εαυτό της, αλλά απ' τον ίδιο το θεατή. Ολοκληρώνοντας έτσι την ταύτιση της Τέχνης με την αγάπη.
Η εσωτερική πάλη του ατόμου μένει συνεχώς αδιόρατη, ίσως γιατί κανείς δεν κατάφερε ακόμα να περιγράψει με λόγια το "είναι" του συναισθήματος. Αυτό είναι που κάνει τον ρόλο των ερμηνευτών σαφώς πιο δύσκολο, καθώς δεν καλούνται να αποτυπώσουν ευθέως το πρόσωπο της εσωτερικής πάλης, αλλά τα ίχνη αυτής πάνω τους. Η Kate Winslet παραδίδει μια τρισμέγιστη ερμηνεία. Μια ερμηνεία που κλέβει τις εντυπώσεις και αξίζει να συζητηθεί όσο τίποτε άλλο. Επίσης, δε θα μπορούσαμε να μην αναφερθουμε στις καθηλωτικές μουσικές του Nico Muhly, οι οποίες συνυπογράφουν και συνακολουθούν την συναισθηματικότητα της ταινίας, μιας ταινίας που προτάσσει διαρκώς την Τέχνη ως πρότυπο εξανθρωπισμού.
Ιδιαίτερη εντύπωση κάνει και το φινάλε. Παρά τις προφανείς σεναριακές ανεπάρκειες, το "Reader" κάνει μια ξεκάθαρη δήλωση ανωτερότητας στο κλείσιμο του, αποφεύγοντας χαρακτηριστικά την "μελοδραματική" σύγχυση στο επίπεδο της πλοκής των λοιπών ταινιών του είδους και φέγγοντας για άλλη μια φορά σε σιωπηλούς ανθρώπινους ήχους...
Σκηνοθεσία: Ed Harris Παραγωγής: USA / 2008 Διάρκεια: 114'
Χώρις ίχνος αμφισβήτησης ως προς το ύφος, όσο και αν το western μοιάζει πεπαλαιωμένο στις μέρες μας, ο Ed Harris θα αφοσιωθεί στους κινηματογραφικούς κώδικες του είδους και θα δημιουργήσει μια απροσδόκητα φρέσκια ταινία. Θα ζωντανέψει μια ιστορία απ' τα παλιά και θα εντυπωσιάσει με το βάθος των χαρακτήρων. Παράγοντας που υπερισχύει της αναμενόμενης δράσης, η οποία πάντως δεν εκλείπει.
Η ιστορία διαδραματίζεται σε μια μικρή πόλη του Μεξικό, την πόλη του τίτλου, λίγο πριν την έλευση του 20ου αιώνα. Οι τρομοκρατημένοι άρχοντες της πόλης προσλαμβάνουν δυο αδιαμφισβήτητης φήμης πιστολέρο(Virgil Cole, Everett Hitch) για να αντιμετωπίσουν το έγκλημα που έχει γιγαντωθεί στα χέρια του Randall Bragg. Μόνο που οι δυο πιστολέρο ζητούν την εξουσιοδότηση να γίνουν οι ίδιοι ο νόμος της πόλης. Κάπου εκεί, ανάμεσα στα ατρόμητα αρσενικά, τοποθετείται ο ερχομός της εύθραυστης χήρας Allison French, η οποία επαναπροσδιορίζει τις ισορροπίες.
Η Appaloosa έχει την ευτυχία να κατοικείται από πολύ μεγάλους ηθοποιούς. Ηθοποιούς που είτε έχουν κερδίσει Oscar (Renée Zellweger, Jeremy Irons) είτε έχουν προταθεί για αυτό (Ed Harris, Viggo Mortensen). Οι οποίοι κάτω απ' την πειθαρχημένη μπαγκέτα του Ed Harris(Pollock) συνεργάζονται αποτελεσματικά και δίνουν βάθος στους χαρακτήρες που υποδύονται.
Ο Ed Harris και ο Viggo Mortensen, στους ρόλους των Virgil Cole και Everett Hitch αντίστοιχα, αυτοαναγορεύονται στην ουσία ως η εξουσία του τόπου. Αν και οι προθέσεις τους είναι αδιαμφισβήτητα άμεμπτες, σε καμία περίπτωση δεν μπορούν να κερδίσουν την ολοκληρωτική συμπάθεια του κοινού. Όταν η εξουσία συγκεντρώνεται αποκλειστικά στα χέρια των δύο και όταν ο λόγος και τα όπλα αυτών μπορούν να έχουν δύναμη ζωής ή θανάτου, τότε η δικαιοσύνη γίνεται αναπόφευκτα μια σκιά τρόμου που σε ακολουθεί. Έτσι οι δυο θρυλικοί πιστολέρο είναι ταυτόχρονα τόσο θετικοί όσο και αρνητικοί ήρωες. Ενώ καταφέρνουν μέσω της μεταξύ τους σχέσης να δώσουν μια βαθύτερη βιωματική ερμηνεία στις λέξεις φιλία, εμπιστοσύνη, κατανόηση και σεβασμός. Λέξεις απαλλαγμένες από συναισθηματικούς μελοδραματισμούς, οι οποίες τοποθετούνται σε μια εξ ορισμού αρσενική διαύγεια και ευθύτητα. Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η σταδιακή εκτόπιση του ρόλου των δύο στην οικονομικά αναπτυσσόμενη κοινωνία της Appaloosa. Όπου η παρουσία των σκληρών σερίφηδων μοιάζει περιττή. Σε ατομική βάση ιδιαίτερο ενδιαφέρον χρίζει η θηλυκή παρουσία στη ζωή του Ed Harris. Ο σκληρός και απόμακρος σερίφης, που έχει συνηθίσει να ζει απ' το πιστόλι, δείχνει εντελώς ξένος στην νοικοκυρεμένη οικογενειακή ζωή. Ενώ ο Viggo Mortensen αποδεικνύεται τελικώς ανώτερος δραματουργικά, σε αντίθεση με τους ισχυρισμούς του φίλου του, όντας αποδεδειγμένα συναισθηματικός!
Μεγάλο ενδιαφέρον έχει και η ερμηνεία του Jeremy Irons στο ρόλο του Randall Bragg. Ο οποίος είναι κάτι πολύ περισσότερο από τον συμβατικό "κακό" παρόμοιων ταινιών. Ο Randall Bragg, εξίσου άφοβος και φημισμένος με τους διώκτες του, συμβολίζει ολοκληρωμένα την αυθύπαρκτη και παντοτινή επιδίωξη του πλούτου στην ανθρώπινη φύση. Επιδίωξη που τον καθιστά άνομο στην κοινή ηθική. Ωστόσο, όταν επιστρέφει της αρχικής του εξορίας και ανοίγει δικό του μαγαζί τα πράγματα αλλάζουν. Ο ρόλος του μας κλείνει πονηρά το μάτι, καθώς στις απαρχές της καταναλωτικής εποχής, ο ίδιος άνθρωπος καταφέρνει όχι μόνο να κερδίζει την υπόληψη των συμπολιτών, αλλά και να αναρριχάται ως ένα υπόδειγμα επιτυχίας!
Όμως ο ακρογωνιαίος λίθος του δράματος είναι η Allison French της Renée Zellweger. Ο θηλυκός ρόλος. Εκ δια μέτρων αντίθετος με την αφοβία των αρσενικών, όπου η ζωή και ο θάνατος είναι ρευστά. Η ίδια όντας χήρα, απένταρη και πλανόδια έχει εισπράξει την δίνη αυτού του μπρουτάλ κόσμου. Πίσω απ' το χαμογελαστό πρόσωπο, τους ευγενικούς τρόπους και τη φινέτσα κρύβεται ένα αναπόφευκτα ανασφαλή άτομο. Η γυναίκα που γνωρίζει ότι δε μπορεί να υπερασπισθεί αυτόνομα τον εαυτό της μέσα σε αυτό το ανδροκρατούμενο σύμπαν. Οι φόβοι μιας επικείμενης μοναξιάς κουλουριάζονται γύρω απ' το θνητό κορμί της. Και η εξασφάλιση ενός γαλήνιου βίου αποτελεί σκοπό ζωής. Στα πλαίσια αυτά και η γυναίκα είναι καταδικασμένη, όχι από επιλογή, να είναι στεγνή συναισθημάτων και αγάπης. Και εξωθείται να μεταχειρίζεται με διπλωματική πονηριά τις σχέσεις της με τα κυρίαρχα αρσενικά, αναζητώντας τις λαβές στο πάντα αβέβαιο μέλλον της Άγριας Δύσης.
Το Appaloosa λοιπόν είναι ένα γεμάτο western. Καλοσκηνοθετημένο και πάντα ενδιαφέρον στο επίπεδο της πλοκής. Ακόμα και αν δεν περιέχει τις κραυγαλέες ανατροπές. Όμως αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι ο τρόπος που αναπτύσσει τους ήρωες του!
Σκηνοθεσία: Andrea Molaioli Παραγωγής: Italy / 2007 Διάρκεια: 95'
Ο Andrea Molaioli στο κινηματογραφικό του ντεμπούτο θα μας θυμίσει εντόνως μια απ' τις ταινίες έκπληξη της περσινής σοδειάς, το Myrin. Με χαμηλωμένες ταχύτητες, ένα τέμπο πιο κάτω, αποσκοπώντας κυρίως στο ψυχογραφικό κομμάτι των ηρώων. Όμως η δικιά του νουάρ-αστυνομική περιπέτεια είναι εμφανώς υποδυέστερη στο επίπεδο της πλοκής.
Ένας πεπειραμένος επιθεωρητής καλείται να εξιχνιάσει τον μυστηριώδη θάνατο μιας έφηβης κοπέλας. Θα εξετάσει όλες τις πιθανές εκδοχές και τους πιθανούς δράστες της κλειστής κοινωνίας όπου ζούσε το θύμα. Ενώ σε δεύτερο επίπεδο παρατηρούμε το προσωπικό δράμα του "λαβωμένου" καθηγητή. Καθώς καλείται να αντιμετωπίσει ο ίδιος, και ταυτόχρονα να προετοιμάσει την κόρη, για την επικείμενη απώλεια της ασθενούς μητέρας.
Όπως και στο Myrin, ο επιθεωρητής έχει μια κόρη στην ηλικία του θύματος. Πράγμα που κάνει πιο κοντινή την ανεξιχνιάστη υπόθεση, που τον απορροφά ολοκληρωτικά. Καθώς στο θύμα καθρεφτίζεται το ίδιο του το παιδί. Οι ύποπτοι για τη δολοφονία είναι ο συνταραγμένος φίλος του κοριτσιού, ένας διανοητικά υστερούμενος και ο κυνικός και ανάπηρος πατέρα του, μια "χωρισμένη" οικογένεια στην οποία το θύμα πρόσφερε υπηρεσίες baby sitter και ο "καζανόβας" προπονητής του κοριτσιού. Τα στοιχεία σχηματίζουν έναν καλοστημένο γρίφο που αρχικώς ενοχοποιεί τον εραστή της αποθανούσας. Ο, για άλλη μια φορά, αξιοπρόσεκτος Toni Servillo στο ρόλο του επιθεωρητή εξετάζει επίπονα κάθε πτυχή της ιστορίας. Και σταδιακά τα πρόσωπα, μέσα απ' τα δικά τους ψυχογραφικά πορτραίτα, εξελίσσονται ως φεγγίτες στα ψυχολογικά κίνητρα του φόνου, καθρεφτίζοντας έτσι τον δράστη. Ενώ σε δεύτερο επίπεδο, το "Ragazza del lago, La" κάνει ένα αιχμηρό σχόλιο για τη συγκεντρωτική εξουσία της αστυνομίας αλλά και τα ασθενή δεσμά της σύγχρονης οικογένειας.
Το film παρακολουθείται ευχάριστα καθ' όλη τη διάρκεια και κρατάει σχεδόν ως το νήμα αμείωτο το ενδιαφέρον. Το cast συγκροτεί μια καλοδουλεμένη και συμπαγή ομάδα, ενώ ξεχωρίσουν ο Toni Servillo και η Valeria Golino. Αν και η εστίαση στο ψυχογραφικό κομμάτι των κινήτρων αποτελεί μια ενδιαφέρουσα οπτική, η μονομερή και εργαλιακή χρήση των β-ρόλων προς αυτή την κατεύθυνση στερεί στην ταινία στο επίπεδο της πλοκής. Ενώ τέλος, το κλείσιμο με την ωρίμανσης των οικογενιακών δεσμών παραμοιάζει κλισέ και ασυνάρτητο με ότι έχει προηγηθεί. Παρ' όλα αυτά το "Κορίτσι Της Λίμνης" αποσπά την προσοχή, όντας ένα χαρακτηριστικό ίχνος στην εξέλιξη του ρεύματος των αστυνομικών-νουάρ ταινιών.
Σκηνοθεσία: Vincent Garenq Παραγωγής: France / 2008 Διάρκεια: 90'
Ο Vincent Garenq, νεογνό στον κινηματογράφο καθώς έχει εργαστεί αποκλειστικά στην τηλεόραση, θα σκηνοθετήσει φοβισμένα μια ανατρεπτική ιστορία. Με έναν αυστηρό ακαδημαϊκό χαρακτήρα, που δε συνάδει με την όλη θεματική.
Το δράμα ενός ομοφυλόφιλου(Lambert Wilson) στη Γαλλία, που επιθυμεί διακαώς να αποκτήσει παιδί, πραγματεύεται ετούτη η ταινία. Μόνο που εκτός της νομοθεσίας, έχει να αντιμετωπίσει την άρνηση του συντρόφου του και ενός συνόλου από κακοτοπιών, που υπονοούν πως όλο το σύμπαν τον κατατρέχει. Ο Lambert Wilson θα επιμείνει και θα παλέψει όλες τις εναντίον του δυσχέρειες. Έχοντας πλάι του μια φίλη εξ Αργεντινής, όαση μέσα στην γενικότερη άρνηση, η οποία θα γίνει συνεργός στις επιθυμίες του.
Ο Vincent Garenq, που δείχνει έντρομος στον γενικότερο πουριτανισμό, θα ποιήσει την ταινία του με αδικαιολόγητη εγκράτεια. Οι ήρωες του θα γραφτούν με στέρεο αμυντικογεννή προσανατολισμό. Όντας και οι δυο μέρη ενός καθωσπρέπει και αξιοσέβαστου(;) κοινωνικού συνόλου. Ο πρωταγωνιστής μας είναι ένας χαρισματικός παιδίατρος. Ενώ το έτερον ήμισυ είναι ένας αξιοσέβαστος ιερέας(ταυτόχρονα πραγματοποιείται και μια ύπουλη ειρωνεία). Οι αναμενόμενες προκλητικές σκηνές έχουν σχεδόν εξαλειφθεί πλήρως. Ενώ όταν η οδύσσεια του ζευγαριού πάρει τέλος, και οι δύο θα σταθούν ως υπόδειγμα γονέα. Οι λοιπές αστοχίες κατατρέχουν το σενάριο και στον τρόπο δήλωσης των θηλυκών ηρώων. Και μόνο η αξιοπρόσεκτη ερμηνεία της Pilar López de Ayala μετριάζει τα πράγματα.
Βάση όλων αυτών το "Baby Love" χάνει μια μεγάλη ευκαιρία να εμβαθύνει στο γενικότερο κλίμα του επαναπροσδιορισμού των φύλων. Το περιεχόμενο δηλαδή αυτών, ως απόρροια της θέσης του φύλου στην κοινωνία. Αρνείται επίσης, παραδομένο στον φόβο της απόρριψης, να αναδείξει τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και τον εύλογο αντίλογο αυτών. Και αρκείται απολύτως σε μια προπαγάνδα υπέρ της υιοθεσίας των ομοφυλόφιλων, μέσα από μια ιστορία εξιδανικευμένης στρέβλωσης! Παρ' όλα αυτά, αν και κάπως πλαγίως, θα καταφέρει να φυτέψει τον σπόρο προβληματισμού στο θεατή.
Σκηνοθεσία: Baz Luhrmann Παραγωγής: Australia / USA / 2008 Διάρκεια: 165'
Ο Baz Luhrmann, πέντε χρόνια μετά το Moulin Rouge, πάλι στη γενέτηρά του Αυστραλία, γυρίζει μια ταινία επικών διαστάσεων. Μια ρομαντική περιπέτεια με ρίζες χωμένες στο western και καταβολές από πολεμικό δράμα. Όχι δεν μου αρέσει να κατατάσσω θεματικά τις ταινίες, όμως το Australia απλώνει τα υπερφιλόδοξα πλοκάμια του παντού. Όλα στο mixer λοιπόν!
Μια γυναίκα ταξιδεύει στη μακρινή Αυστραλία για να τιμήσει τη μνήμη του αποθανόντα συζύγου. Εκεί, θα έρθει σε επαφή με τη γη που κληρονόμησε. Θα διαπιστώσει εκ πρώτης άποψης την διαφθορά του τόπου. Και αφού δεθεί με τους ντόπιους, και ειδικά με ένα κοινωνικά αποκλεισμένο σκουρόχρωμο παιδί, θα αποφασίσει να ηγηθεί σε καλύτερες μέρες. Θα τα βάλει με το μονοπωλιακό κατεστημένο των τοπικών αρχόντων, και θα προωθήσει την εξαγωγή βοδινού κρέατος σε όλη τη χώρα. Σε όλα αυτά θα βρει συμμάχους τους απλούς γηγενής ανθρώπους, με τους οποίους θα αναπτύξει βαθύτατες ανθρώπινες σχέσεις!
Αγαπητέ αναγνώστη, το Australia τα έχει όλα! Έχει δράση, έχει περιπέτεια και έχει και πλοκή. Έχει αλογατάρηδες και αλογατάρησες, έχει μάχες και έχει και ανοιχτά τοπία που θα ζήλευε και το πλουσιότερο western. Έχει ρομάντζο, έχει αγάπη, έχει έρωτα. Έχει γοητευτική Nicole Kidman και αρενωπότατο Hugh Jackman. Έχει συναισθηματική παιδική ερμηνεία. Έχει αγωνία, έχει φαντασία και έχει και μαγεία, πολύ φαντασία. Έχει μητρική αγάπη και φροντίδα. Έχει φεμινισμό. Έχει ζωή και έχει και θανάτους. Έχει πόλεμο, έχει μίσος, έχει αδικία και έχει και κοινωνικό ρατσισμό. Έχει μουσική, πολύ μουσική. Μουσική ξεσηκωτική που σου παίρνει τα αυτιά, και όχι μόνο. Έχει δικαιοσύνη και έχει και "Θεϊκή παρέμβαση". Έχει τα πάντα σου λέω! Α, και όπως όλα τα παραμύθια έχει δράκο και ευτυχές τέλος. Α, όχι, πολλές ευτυχίες μαζί. Πολλά χαρούμενα finale, που σκάνε σαν ντόμινο μέχρι να πέσει η αυλαία. Και όλα αυτά καμωμένα σε μια απλόχερη υπερπαραγωγή. Που έχει πλούσια εφέ, και έχει και φως, πολύ φως!
Α, και το καλύτερο αγαπητά θαμώνα. Δεν πρέπει να πας τόσο Νότια, γιατί βρίσκεται στο πλησιέστερο σου multiplex! Απαλλάξου λοιπόν από κάθε συστολή, εφοπλίσου με τα απαραίτητα βουτυρωμένα καλούδια και αναπαύσου στο ευρύχωρο κάθισμα σου. Όμως πρέπει να παραδεχτούμε πως το Australia δεν είναι Τέχνη. Είναι ένα ψυχαγωγικό υπερθέαμα, και οφείλω να ομολογήσω τρόπον τινά παλιομοδίτικο!
Μου είχε έρθει μια ιδέα να γράψω ενα "εορταστικό" post με τίτλο "Τί (κινηματογραφικό) ζήτησα εγώ από τον Άγιο Βασίλη". Είχα σκεφτεί για ποια κινημ/φικά καλούδια θα έγραφα, μόνο για καμια συνοδευτική εικόνα δεν είχα προλάβει να τσεκάρω, είχα σκεφτεί μάλιστα οτι το post αυτό θα μπορούσε να εξελιθεί και σε fun blogοπαίχνιδο μεταξύ ημών (ή/και υμών).
Και τότε έσκασαν στην τηλεόραση απέναντι μου οι πρώτες εικόνες από την "έναρξη των χερσαίων επιχειρήσεων των Ισραηλινών στη Γάζα" (πολύ ψύχραιμο και αποστασιοποιημένο δεν ακούγεται αυτό? γιατί το λέμε έτσι άραγε?). Όχι απλά δεν έχει τέλος αλλά κλιμακώνεται συνέχεια η σφαγή / αιματοχυσία / σύγκρουση / διένεξη (ποιά λέξη να χρησιμοποιήσω για να μην ακουστώ "δήθεν"?) που ξεκίνησε πριν ακόμα γεννηθώ. Και την ίδια ακριβώς ώρα εγώ, στη άνεση του σπιτιού μου, ετοιμάζομαι να γράψω τί μου έφερε και τί δε μου έφερε ο Άδειος (!) Βασίλης. Προβληματίστηκα... Μου πέρασε για λίγο απ' το μυαλό η ιδέα: Πόσο μαλάκας μπορεί να είμαι?...
Γάζα (και) πριν ένα χρόνο
... Για λίγο όμως! Μετά είπα: 'Ντάξει μωρέ! Θα πάω να δω το "Βαλς με τον Μπασίρ". Μπορούμε να παίξουμε και την "Θεϊκή Παρέμβαση" στην επόμενη προβολή μας στην ΑΣΟΕΕ. Στην τελική, μπορώ στις ευχές που θα στείλω μέσω Facebook σε όσους φίλους δε μιλήσαμε αυτές τις μέρες να γράψω το "ΚΑΛΗ ΧΡΟΝΙΑ" όχι με θαυμαστικό, αλλά με ερωτηματικό... Έτσι, ήσυχος πλέον, έριξα μια ματιά στο ποια DVD δίνουν αύριο το πρωί οι κυριακάτικες εφημερίδες και έπεσα για ύπνο...
"Καληνύχτα Κεμάλ! Αυτός ο κόσμος δε θ' αλλάξει ποτέ"
Καλώς ήρθατε στο blog της Κινηματογραφικής Ομάδας του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (Ο.Π.Α., πρώην Α.Σ.Ο.Ε.Ε.).
Η Ομάδα, τα μέλη της οποίας είναι τόσο φοιτητές όσο και απόφοιτοι του Ο.Π.Α., ξεκίνησε την δραστηριότητα της τον Απρίλιο του 2007 με την οργάνωση προβολών στο χώρο της ΑΣΟΕΕ.
Η επιλογή των ταινιών που προβάλουμε κινείται ηθελημένα προς διαφορετικές συνεχώς κατευθύνσεις, θέλοντας να κάνει απλώς τη σύσταση μεταξύ του Κινηματογράφου και του (όχι απαραίτητα σινεφίλ) φοιτητή / "νέου" / οποιουδήποτε θεατή, μέσα πάντα από τις αγαπημένες ταινίες της Ομάδας. Και αυτό όχι με αρχειακή - διδακτική αλλά με fun διάθεση, δίνοντας απλά το ερέθισμα για περισσότερο ψάξιμο. (Δε λείπουν φυσικά και οι cult παρεκτροπές!).
Αγαπάμε την ιδέα της προβολής στη μεγάλη οθόνη, με καλό ήχο και με παρέα (αντί για την ιδιωτική θέαση στην οθόνη του PC). Απ' την άλλη όμως, δεν προβάλουμε ταινίες που παίζονται την ίδια στιγμή στα σινεμά, επειδή για εμάς η κινημ/φική αίθουσα είναι the place to be, εκεί τις απολαμβάνουμε περισσότερο τις ταινίες! Εξάλλου το κινημ/φικό παρελθόν, απώτερο ή πιο πρόσφατο, έχει πάρα πολλά να μας δώσει.
Στο blog αυτό δεν επιχειρούμε την "δημοσιογραφική" κάλυψη της κινημ/φικής επικαιρότητας. Γράφουμε μόνο για τις ταινίες που βλέπουμε, για τα θέματα που μας κάνουν κλικ και τα events που μας ψήνουν. Μόνο για ο'τι τελικά αξίζει και μας αφορά! Δελτία Τύπου δε θα διαβάσετε εδώ :-P
Οι συναντήσεις της Ομάδας πραγματοποιούνται είτε στο φουαγιέ του αμφ. Αντωνιάδου (Πατησίων 76, 1ος όροφος πτέρυγας Αντωνιάδου) είτε στο Πολιτιστικό Στέκι (Πατησίων 76, υπόγειο κεντρικού κτιρίου) πριν ή/και μετά τις προβολές. Όποιος θέλει να συμμετάσχει, ας έρθει να μας συναντήσει! E-mail: kinimatografiki_omada_opa [at] hotmail.com
Το χειμερινό εξάμηνο 2010-2011 οι προβολές γίνονται κάθε Δευτέρα μετά τις 17:00 στο αμφιθέατρο Β (Πατησίων 76, ισόγειο κεντρικού κτιρίου), από DVD player ή Η/Υ, μέσω προβολέα Standard Definition, σε οθόνη πλάτους 2,75m και διαγωνίου 125'' (για κάδρο 16:9) και με στερεοφωνικό ήχο από την ηχητική εγκατάσταση του αμφιθεάτρου (8 ηχεία κατά μήκος της οροφής). Το αμφιθέατρο είναι προσβάσιμο από Άτομα με Κινητική Αναπηρία.
[English translation is made for visiting students (Erasmus, AIESEC, etc.) and other non-Greek-speaking friends.]
Welcome to the Athens University of Economics and Business (AUEB) Film Club blog.
The Club, whose members are both current and former students of the University, began its activity in April 2007 by organising film screenings. Club meetings are held in Antoniadou lobby (76, Patission Str., Antoniadou wing's 1st floor) or in the Cultural Club ("Politistiko Steki": 76, Patission Str., central building's basement, next to the restaurant) before or/and after screenings . If you want to join the Club, come and meet us!
E-mail: aueb_film_club [at] hotmail.com
During the 2010-2011 winter semester, screenings are held every Monday after 17:00 in classroom B (76, Patission Str., central building's ground floor).
